Arachne: Alman Arkeoloji Enstitüsü Dijital Veri Tabanı

image (3)
1850’lerde Galata Civarı: Alman Arkeoloji Enstitüsü Arşivinden

Köln Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü ile Alman Arkeoloji Enstitüsünün ortak projesi olan Arachne dijital veri tabanı Akdeniz ve Ön Asya eski uygarlıkları konusunda dünyanın en geniş dijital arşivlerinden birisi. Fotoğrafların yanı sıra, mimari plan, kroki gibi görsel belgeler, arkeoloji alanında eski basım kitaplar (telif süreleri geçen) gibi kaynaklar içeriyor.

Bu dijital arşiv Türkiye açısından özel bir önem arz ediyor. Çünkü Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün  İstanbul şubesinin arşivini de içeriyor. Bu arşiv sadece Eski Çağ Anadolu Uygarlıkları açısından değil,  Türkiye’nin tüm tarihi mimarisi açısından önemli. Alman Arkeoloji Enstitüsü’nde bulunan 19. ve 20 yüzyıla ait Türkiye fotoğrafları, başta Bizans ve Osmanlı eserleri olmak üzere tarihi mimarinin Osmanlı son dönemi ve Cumhuriyet’in ilk dönemlerindeki durumunu yansıtan en önemli görsel arşivlerden birisi.

Arachne’dan yararlanmak için üye olmak gerekiyor. Üyelik otomatik değil. Web ortamında gerekli bilgileri doldurduktan sonra, bir-iki gün içerisinde e-maille başvurunuzun kabul edilip edilmediği bildiriliyor.

Kullanıcı arayüzü daha çok araştırmacılara yönelik olarak hazırlanmış. Gelişmiş arama motoru başlangıçta biraz karmaşık gelebilir.

Kullanıcılar açısından bir olumsuz durum, görsellerde copyright meselesinin biraz abartılmış olması. Üstteki resimde de görüldüğü gibi, görselin sol alt köşesinde Alman Arkeoloji Enstitüsünün amblemi olan büyükçe bir aslan figürü yer alıyor. Üstte de “not for publication (c) reserved” notu var. Bu durum anlaşılır olsa da, o kadar büyük bir logo koymalarına gerek yok. Zaten görsellerin piksel boyutları da çok büyük değil. Dolayısıyla eğitim ve araştırma amaçları dışında kullanıma pek uygun değil görseller. Bu arada, fotoğrafların temiz ve büyük boyutlu versiyonları ücret karşılığı satın alınabiliyor.

Web Adresi: http://arachne.uni-koeln.de/drupal

Reklamlar

SALT Dijital Arşivi: Garanti Bankası’ndan Önemli Bir Kültür Hizmeti

Garanti Bankası bünyesindeki müze ve kültür merkezlerini bünyesinde barındıran SALT’ın dijital arşivi Türkiye’de dijital kütüphaneciliğin az sayıdaki iyi örneklerinden birisi. SALT arşivinde ve kütüphanesinde bulunan binlerce belge online olarak paylaşılıyor.

Ancak bazı “kusurları” da yok değil. Web sitesinin tasarımı ve arayüzü çok iyi değil. Çok daha kullanışlı bir tasarım olabilirdi. Ayrıca, kaynakların önemli bir kısmına erişim kısıtlı. Belgeyi görebiliyorsunuz, ancak büyük boyutta görüntülemek için üye olarak giriş yapmak gerekiyor. Siteye üye olmak için herhangi bir bilgi verilmiyor (ya da ben bulamadım).

SALT Dijital Arşivinde bulunan koleksiyonlardan bazıları şunlar:

  • Osmanlı Bankası Arşivi
  • Süreli yayınlardan belgeler (Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi)
  • Girit Arşivi
  • Sanatçılar ve eserleri
  • Mimari eserler ve tasarım
  • Feridun Fazıl Tülbentçi Koleksiyonu
  • Osmanlı Devletinde Fransızca Basın
  • Şehir fotoğrafları
  • Şehir haritaları (çoğunluğu İstanbul)

Web adresi: http://saltresearch.org