Bulgaristan Milli Kütüphanesinde Osmanlı Kaynakları

Osmanlı dönemiyle ilgili yurt dışında bulunan arşivler arasında önemli bir yer tutan Bulgaristan Arşivlerinin bir bölümüne Bulgaristan Milli Kütüphanesi Dijital Kaynakları üzerinden erişmek mümkün. Kütüphanenin web sitesi, sayı olarak önemli miktarda olmasa da, nitelik olarak çok önemli belgeler barındırıyor.

bulgaristan arsiv
Bulgaristan Milli Kütüphanesi Dijital Kaynakları Kadı Sicilleri Koleksiyonundan bir sayfa örneği.

Bulgaristan Milli Kütüphanesi Dijital Kaynaklarında bulunan Osmanlı dönemiyle ilgili kaynak türleri şunlar:

  • Tahrir Defterleri,
  • Kadı Sicilleri,
  • Türkçe, Arapça ve Farsça el yazmalar,
  • Eski harfli Türkçe matbu eserler,
  • Osmanlı dönemine ait Bulgarca arşiv belgeleri, el yazmalar, matbu eserler ve süreli yayınlar.
  • Bizans ve Osmanlı dönemine ait Yunanca el yazmalar,
  • Fotoğraf, harita, gravür, kartpostal gibi görsel kaynaklar.

Önemli bir eksikliği arama motorunun kullanışlı olmaması ve Bulgarca dışında dil seçeneğinin bulunmaması. Özellikle yabancı dil (İngilizce) seçeneğinin olmaması ve Kril alfabesinin kullanılması arama yapmayı oldukça güçleştiriyor. Sadece Kadı Sicilleri Koleksiyonunda arama motorunda İngilizce bilgiler verilmiş. Bulgarca bilmeyenler için arama yapmanın tek yolu dokümanların içeriğine tek tek bakmak. Web sitesinde verilen kaynak türlerine (mesela “Turkish Manuscripts”) tıklayınca Arama Motoru açılıyor. Arama motorunda herhangi bir şey seçmeden sağ alt köşesinde “Search” sekmesini tıklayınca tüm dokümanlar sıralanıyor. Buradan kaynakların içeriklerine bakmak mümkün.

Web Adresi: http://www.nationallibrary.bg/cgi-bin/e-cms/vis/vis.pl?s=001&p=0192&g=

Reklamlar

İSAM Kütüphanesi Dijital Kaynakları

1990’lı yıllarda İstanbul’da modern kütüphaneciliğin adı İSAM Kütüphanesiydi. Bugün de İSAM Kütüphanesi İstanbul’un en zengin ve en iyi hizmet veren kütüphanelerinden birisi. Dijital kaynaklar açısından da İSAM Kütüphanesi Türkiye’deki pek çok kütüphaneye göre oldukça iyi bir durumda. Tarih alanıyla ilgili çok sayıda dijital belge içeriyor.

Ancak İSAM Kütüphanesi’nin klasik kütüphanecilik konusundaki kalitesini dijital kütüphanecilik alanına taşıdığını söylemek oldukça zor. Kütüphanenin dijitalleşme politikası pek çok açıdan sorunlu:

  • Bütüncül bir dijital kütüphane ve tek bir dijital kaynaklar arayüzü ve arama motoru oluşturmak yerine farklı kaynaklar için farklı veri tabanları ve arayüzler oluşturulmuş.
  • Telif sorunu olmayan tüm kaynakları kapsayan genel bir dijitalleştirme politikası yok.  Dolayısıyla dijital koleksiyonların sürekli zenginleşmesi söz konusu değil.
  • Arama motorları kullanışlı değil. Metin içi arama yapılamıyor.
  • Web sitesi yeterince kullanıcı dostu değil. Mesela veri tabanlarının hangilerinin sadece katalog bilgisini verdiğini, hangilerinin tam metin dijital kaynak sağladığını anlamak için her birini tek tek karıştırmak gerekiyor.

Her şeye rağmen tekrar belirtelim, Türkiye ortalamasına göre kütüphanenin dijitalleşme çabaları takdire şayan. Umarız bir dönem modern kütüphaneciliğin markası olan İSAM Kütüphanesi dijital kütüphanecilik alanında da örnek olacak daha kaliteli bir yaklaşım ve uygulamayı hayata geçirir.

İSAM Kütüphanesi Dijital Kaynaklarında bulabileceğiniz kaynak türleri şunlar:

  • İstanbul Kadı Sicilleri: İSAM tarafından yayınlanan İstanbul bölgesi kadı sicillerinden 40 defterin e-kitap versiyonları web sitesinde veriliyor. Kadı Sicillerinin hem orijinal, hem de latin harflerine transkript edilmiş versiyonu var.

           Web adresi: http://www.kadisicilleri.org

  • Osmanlı Dönemi Süreli Yayınlardan Makaleler: Osmanlı dönemi dergilerinden İslami ilimler, tarih, edebiyat gibi alanlarla ilgili makaleler.

            Web adresi: http://ktp.isam.org.tr/?url=makaleosm/findrecords.php

  • Osmanlı Dönemi Risaleleri: Osmanlı dönemine ait el yazma veya matbu risale tarzında yazılmış farklı konulardaki eserler.

            Web Adresi: http://ktp.isam.org.tr/?url=risaleosm

  • Osmanlı Salnameleri 

           Web Adresi: http://isamveri.org/?url=salname

Web Adresi (Ana Sayfa): http://www.isam.org.tr