Koç Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Kaynakları

koc

Gelişmiş ülkelerde üniversite kütüphanelerinin büyük çoğunluğunun giriştiği dijitalleşme hamlesi ülkemizde maalesef geniş ölçüde kabul görmüş bir olgu değil. Özellikle büyük ve köklü devlet üniversitelerinin bu konudaki ufuksuz ve gayretsiz tutumları ülkemizde kitabın ve bilginin paylaşılması açısından önemli bir handikap oluşturuyor. Bu durum maalesef üniversite kütüphaneleriyle de sınırlı değil. Bilgi ve belgenin web üzerinden açık erişime açılması açısından diğer ilgili devlet kurumlarının (arşivler, müzeler, kütüphaneler vs.) ilgisi ve gayreti son derece sınırlı.

Neyse ki çoğunluğu özel sektörden olmak üzere bazı güzel örnekler var. Üniversite kütüphaneleri bazında, Koç  Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Koleksiyonları güzel bir örnek. Kullanışlı bir arayüz ve etkin bir arama motoru ile farklı nitelikte binlerce dijital kaynak bir araya getirilmiş. Herhangi bir kısıtlama olmaksızın ve üyelik gerekmeden kaynaklara erişilebiliyor.

Ana koleksiyonlar şöyle:

Hatice Gonnet-Bağana, Hittite Collection: Hitit tarihi ile ilgili 10.000’den fazla belge.

Josephine Powell Slide Collection: Josephine Powell tarafından oluşturulan Anadolu kültür ve tarihi mirasına ilişkin görsel arşiv. 20000’e yakın dijital belge içeriyor.

Koç University Manuscript Collection:  Büyük çoğunluğu Osmanlı dönemine ait 261 yazma eser.

VEKAM Locloud Collection: Ankara Tarihi ile ilgili görseller.

İstanbul’un Sesleri – The Soundscape of Istanbul: İstanbul’da kamusal alanlarda yakın dönemde kaydedilmiş sesler.

 

Web Adresi: http://digitalcollections.library.ku.edu.tr/cdm

Reklamlar

Dünya Dijital Kütüphanesi – World Digital Library

wdl

Dünya Dijital Kütüphanesi, ABD Kongre Kütüphanesi ve UNESCO öncülüğünde, çok sayıda ülkeden kütüphane ve arşiv kurumlarının katılımıyla oluşturulan bir uluslararası dijital arşiv projesi. Belge sayısı çok fazla olmasa da (yaklaşık 12.000), seçilmiş belgeler olması açısından önemli. Projeye katkı veren yaklaşık 200 kurum içerisinde maalesef Türkiye’den kimse yok. Ancak Türkiye ve Türk Tarihiyle ilgili çok sayıda belge var.

Web Adresi: http://www.wdl.org

Archnet Arşivi: İslam Dünyasında Mimari Yapılar ve Şehircilik

ar2

Ağa Han Kültür Vakfı (Aga Khan Trust for Culture) ile MIT’nin (Massachusetts Institute of Technology) ortak ptrojesi olan Archnet, İslam dünyasında mimarlık ve şehircilik  alanında dünyadaki en zengin dijital arşivlerinden birisi. Web sitesinde çoğunluğu görsel olmak üzere 100 bine yakın kaynak var. Türkiye ile ilgili de binlerce görsel içeriyor. Site tasarımı ve arama motoru oldukça nitelikli.

Web adresi: http://archnet.org

IRCICA Farabi Dijital Kütüphanesi

ircica

IRCICA tarafından hazırlanan Farabi Dijital Kütüphanesi ülkemizdeki uygulamalar içerisinde “Dijital Kütüphane” unvanını gerçekten hakkeden ender projelerden birisi. İyi dizayn edilmiş kullanışlı bir arayüzü ve filtreleme araçlarıyla desteklenmiş gelişmiş arama motoru var. Ayrıca sadece pdf formatında kitap değil, fotoğraf, harita ve benzeri türlerde belgeler içeriyor.

Ancak  önemli bir kusuru var oldukça yavaş çalışıyor.  Kusur sayılmasa da, bir diğer nokta içerdiği belge sayısının bir “dijital kütüphane” için biraz az olması.  Sitede verilen bilgiye göre toplam 700 civarında kitap ve 18.000 civarında diğer belgelerden içeriyor. Umarız bu güzel projenin içeriği kısa sürede daha da zenginleşir.

Farabi Dijital Kütüphanesinde bulunan belge türlerinin bazıları şunlar: Salnameler, Osmanlı dönemi basını, el yazma Kuran-ı Kerim, hat eserleri, Osmanlı dönemine ait fotoğraflar ve haritalar.

Web adresi: http://e-library.ircica.org

Balkanlar’da Osmanlı Mirası Üzerine Harika Bir Dijital Kaynak: NIT Görsel Arşivi

NIT Türkiye’deki arşiv kurumları, kütüphaneler ve arşiv sahibi diğer kurumlar (bir kaç iyi örnek hariç) arşivlerini web üzerinden herkese açmayı “enayilik” olarak görmesi sayesinde, tarihimizin dijital kaynakları açısından büyük ölçüde Batı’ya bağımlıyız. Neyse ki, “elin gâvuru” bu konuda hem geniş ufuklu, hem de cömert. Türk tarihiyle ilgili Batı kaynaklı dijital arşivlerin en önemlilerinden birisi  İstanbul’da bulunan Hollanda Araştırma Enstitüsünün (Netherlands Institute in Turkey -NIT) arşivi. NIT dijital arşivi, bir süre NIT’in yöneticiliğini de yapan Osmanlı mimarisi uzmanı Hollandalı akademisyen Machiel Kiel’in fotoğraf arşivini içeriyor. 1960’lı yıllardan itibaren Kiel’in çektiği ve Balkanlar’da Osmanlı mimari mirasını konu alan fotoğraf arşivi şu anda yaklaşık 1800 fotoğraftan oluşuyor. Proje sona erdiğinde bu sayı 5000’e yaklaşacak. Sitede bulunan arama motorundan eserlerin  bulunduğu ülkeye ve bölgeye göre arama yapabiliyorsunuz.

Web adresi: http://www.nit-istanbul.org/kielarchive/index.php