Koç Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Kaynakları

koc

Gelişmiş ülkelerde üniversite kütüphanelerinin büyük çoğunluğunun giriştiği dijitalleşme hamlesi ülkemizde maalesef geniş ölçüde kabul görmüş bir olgu değil. Özellikle büyük ve köklü devlet üniversitelerinin bu konudaki ufuksuz ve gayretsiz tutumları ülkemizde kitabın ve bilginin paylaşılması açısından önemli bir handikap oluşturuyor. Bu durum maalesef üniversite kütüphaneleriyle de sınırlı değil. Bilgi ve belgenin web üzerinden açık erişime açılması açısından diğer ilgili devlet kurumlarının (arşivler, müzeler, kütüphaneler vs.) ilgisi ve gayreti son derece sınırlı.

Neyse ki çoğunluğu özel sektörden olmak üzere bazı güzel örnekler var. Üniversite kütüphaneleri bazında, Koç  Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Koleksiyonları güzel bir örnek. Kullanışlı bir arayüz ve etkin bir arama motoru ile farklı nitelikte binlerce dijital kaynak bir araya getirilmiş. Herhangi bir kısıtlama olmaksızın ve üyelik gerekmeden kaynaklara erişilebiliyor.

Ana koleksiyonlar şöyle:

Hatice Gonnet-Bağana, Hittite Collection: Hitit tarihi ile ilgili 10.000’den fazla belge.

Josephine Powell Slide Collection: Josephine Powell tarafından oluşturulan Anadolu kültür ve tarihi mirasına ilişkin görsel arşiv. 20000’e yakın dijital belge içeriyor.

Koç University Manuscript Collection:  Büyük çoğunluğu Osmanlı dönemine ait 261 yazma eser.

VEKAM Locloud Collection: Ankara Tarihi ile ilgili görseller.

İstanbul’un Sesleri – The Soundscape of Istanbul: İstanbul’da kamusal alanlarda yakın dönemde kaydedilmiş sesler.

 

Web Adresi: http://digitalcollections.library.ku.edu.tr/cdm

Reklamlar

Fransa Milli Kütüphanesi Dijital Koleksiyonlarında Türk Tarihi Kaynakları

N8625289_JPEG_1_1DM
1740 yılında yenilenen Osmanlı-Fransız Kapitülasyon Anlaşmasının Fransa’da 1741 yılında Kraliyet Matbaasında basılmış versiyonunun ilk sayfası. Fransa Milli Kütüphanesi Gallica Dijital Kütüphanesi Koleksiyonundan

Fransa Milli Kütüphanesi’nin projesi olan Gallica Dijital Kütüphanesi dünyanın en zengin ve en gelişmiş dijital kütüphanelerinden birisi. Sadece Fransız Milli Kütüphanesi’nden değil, Fransa’da bulunan pek çok diğer kütüphane, müze ve arşiv kurumundan belge içeriyor. Milyonlarca belge içeren zengin dijital koleksiyonlarının yanı sıra, yüksek piksel boyutlarında belge indirmeye izin vermesi, iyi dizayn edilmiş ara yüzü, iyi çalışan gelişmiş arama motoru, belgelerle ilgili ayrıntılı bilgi vermesi, İngilizce dahil beş dil seçeneği  ve hızlı çalışan web sitesi ile gerçekten türünün dünya çapındaki en iyi örneklerinden birisi. Yararlanmak için üye olmaya gerek yok. Doğrudan tüm koleksiyonlara erişilebiliyor.

Türk tarihçileri açısından Gallica vazgeçilmez bir kaynak. Çünkü gerek Fransa ile olan tarihi ilişkiler, gerekse Fransa’nın oryantalizm geleneği sebebiyle Türkiye ve Türk tarihiyle ilgili çok sayıda belge barındırmaktadır.

Gallica’da Türk Tarihiyle ilgili konular ve belge türlerinden bazıları şunlar:

  • Osmanlı-Fransız ilişkileriyle ilgili arşiv belgeleri, görseller ve matbu eserler
  • Balkan Savaşları ve 1. Dünya Savaşıyla ilgili yazılı ve görsel belgeler
  • Osmanlı el yazmaları
  • Eski haritalar (15.yy-20.yy)
  • Fransız basınında Osmanlı ve Türkiye
  • Fransız Seyyahlara ait Seyahatnameler
  • Gravür, resim, karikatür ve fotoğraf türlerinde görseller
  • Türkiye ve Osmanlı Tarihiyle ilgili telif süreleri geçmiş matbu eserler
  • Arkeolojik kazılarla ilgili belgeler, görseller, matbu eserler

Web Adresi: http://gallica.bnf.fr 

Arachne: Alman Arkeoloji Enstitüsü Dijital Veri Tabanı

image (3)
1850’lerde Galata Civarı: Alman Arkeoloji Enstitüsü Arşivinden

Köln Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü ile Alman Arkeoloji Enstitüsünün ortak projesi olan Arachne dijital veri tabanı Akdeniz ve Ön Asya eski uygarlıkları konusunda dünyanın en geniş dijital arşivlerinden birisi. Fotoğrafların yanı sıra, mimari plan, kroki gibi görsel belgeler, arkeoloji alanında eski basım kitaplar (telif süreleri geçen) gibi kaynaklar içeriyor.

Bu dijital arşiv Türkiye açısından özel bir önem arz ediyor. Çünkü Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün  İstanbul şubesinin arşivini de içeriyor. Bu arşiv sadece Eski Çağ Anadolu Uygarlıkları açısından değil,  Türkiye’nin tüm tarihi mimarisi açısından önemli. Alman Arkeoloji Enstitüsü’nde bulunan 19. ve 20 yüzyıla ait Türkiye fotoğrafları, başta Bizans ve Osmanlı eserleri olmak üzere tarihi mimarinin Osmanlı son dönemi ve Cumhuriyet’in ilk dönemlerindeki durumunu yansıtan en önemli görsel arşivlerden birisi.

Arachne’dan yararlanmak için üye olmak gerekiyor. Üyelik otomatik değil. Web ortamında gerekli bilgileri doldurduktan sonra, bir-iki gün içerisinde e-maille başvurunuzun kabul edilip edilmediği bildiriliyor.

Kullanıcı arayüzü daha çok araştırmacılara yönelik olarak hazırlanmış. Gelişmiş arama motoru başlangıçta biraz karmaşık gelebilir.

Kullanıcılar açısından bir olumsuz durum, görsellerde copyright meselesinin biraz abartılmış olması. Üstteki resimde de görüldüğü gibi, görselin sol alt köşesinde Alman Arkeoloji Enstitüsünün amblemi olan büyükçe bir aslan figürü yer alıyor. Üstte de “not for publication (c) reserved” notu var. Bu durum anlaşılır olsa da, o kadar büyük bir logo koymalarına gerek yok. Zaten görsellerin piksel boyutları da çok büyük değil. Dolayısıyla eğitim ve araştırma amaçları dışında kullanıma pek uygun değil görseller. Bu arada, fotoğrafların temiz ve büyük boyutlu versiyonları ücret karşılığı satın alınabiliyor.

Web Adresi: http://arachne.uni-koeln.de/drupal