Martin Luther Üniversitesi Kütüphanesi Ortadoğu Dijital Koleksiyonları

Martin Luther Üniversitesi (Almanya) Kütüphanesi Ortadoğu ve İslam dünyası üzerine çok zengin bir dijital koleksiyona sahip. Büyük çoğunluğu kitap ve makale olmak üzere toplam 15 bine yakın dijital kaynak var.

Kaynakların büyük bir çoğunluğu İngilizce, Almanca ve Arapça. Çok zengin olmasa da, “Turkish Studies Library Jacob M. Landau” adı altında ayrı bir Türkçe kaynak veritabanı de var.

Web anasayfa: http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de

Veri tabanlarının web adresleri

Tüm kaynaklar: http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/nav/index/all 

Konulara göre:  http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/nav/classification/1497511

Türkçe kaynaklar veri tabanı: Turkish Studies Library Jacob M. Landau

Reklamlar

Dijital Arşivlerde Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi Süreli Yayınları

Önceki dönemlerde yayınlanmış gazete ve dergi gibi süreli yayınlar tarihçilerin vazgeçilmez kaynaklarından birisidir. Eski bir gazete veya derginin tüm sayılarına ulaşmak çoğu kez pek kolay olmuyor.  Dijital arşivler bu açıdan tarihçilere çok büyük bir kolaylık sağlıyor. Dijital tarih alanında ileri ülkelerin pek çoğunda süreli yayınların neredeyse tümü dijitalleştirildi.  Ülkemizde bu alanda daha alınacak çok yol olsa da, güzel örnekler de yok değil.

Bu yazıda Türkçe süreli yayınların dijital arşivlerini paylaşacağım. Buradaki liste sadece tarihi nitelikteki süreli yayınları kapsıyor. Sıralama süreli yayının ilk sayısının tarihine göre, en eskiden en yeniye doğru yapıldı. Yayının isminin yanındaki tarihler dijital arşivde bulunan ilk ve son sayının tarihlerini gösteriyor. Dolayısıyla her zaman süreli yayının yayına başlama ve sona erme tarihleriyle denk düşmeyebilir.

Tabi ki  dijital süreli yayınların tümünü burada paylaşmak zor. Daha fazlasını araştırmak isteyenler şu web sitelerine bakabilir:

 

Takvim-i Vekayi (1831-1910)

IRCICA Farabi Djital Kütüphanesinden.

Web Adresi: http://e-library.ircica.org/search/?act=direct-search&collections=58

 

Diyojen  (1870-1873)

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi dijital kaynaklarından.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/ulbbnioa/periodical/titleinfo/3425676 

aa

 

Muharrir (1876-1879)

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi dijital kaynaklarından.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/ulbbnioa/periodical/titleinfo/4541676

 

Tercüman-ı Hakikat (1880-1922)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=2398

 

Servet-i Fünûn (1891-1928)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=482

 

İkdam (1900-1915)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=56

 

Demet (1908)

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi dijital kaynaklarından.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/ulbbnioa/periodical/titleinfo/3308907

 

Tanin (1908-1912)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veri tabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=60

 

 

 

Şehbal (1909-1914)

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi dijital kaynaklarından.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/ulbbnioa/periodical/titleinfo/3137034

 

Hikmet (1910-1911)

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi dijital kaynaklarından.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/ulbbnioa/periodical/titleinfo/4212196

 

Peyam (1913-1914)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=58

 

Hâkimiyet-i Milliye (1919-1928)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=1998

 

Anadolu Mecmuası (1924-1925)

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi dijital kaynaklarından.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/ulbbnioa/periodical/titleinfo/4541663

 

Türkiyat Mecmuası (1925-2016)

İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü tarafından yayınlanan Türkiyat Mecmuası’nın tüm sayıları.

Web Adresi: http://www.journals.istanbul.edu.tr/iuturkiyat/issue/archive

 

Akşam (1929-1964)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=2399

 

Kadro (1932-1935)

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi dijital kaynaklarından.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/ulbbnioa/periodical/titleinfo/3137049

 

Ulus (1935-1937)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=64

 

Yeni Sabah (1939-1950)

Ankara Üniversitesi Gazeteler Veritabanından.

Web Adresi: http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=68

 

 

Koç Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Kaynakları

koc

Gelişmiş ülkelerde üniversite kütüphanelerinin büyük çoğunluğunun giriştiği dijitalleşme hamlesi ülkemizde maalesef geniş ölçüde kabul görmüş bir olgu değil. Özellikle büyük ve köklü devlet üniversitelerinin bu konudaki ufuksuz ve gayretsiz tutumları ülkemizde kitabın ve bilginin paylaşılması açısından önemli bir handikap oluşturuyor. Bu durum maalesef üniversite kütüphaneleriyle de sınırlı değil. Bilgi ve belgenin web üzerinden açık erişime açılması açısından diğer ilgili devlet kurumlarının (arşivler, müzeler, kütüphaneler vs.) ilgisi ve gayreti son derece sınırlı.

Neyse ki çoğunluğu özel sektörden olmak üzere bazı güzel örnekler var. Üniversite kütüphaneleri bazında, Koç  Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Koleksiyonları güzel bir örnek. Kullanışlı bir arayüz ve etkin bir arama motoru ile farklı nitelikte binlerce dijital kaynak bir araya getirilmiş. Herhangi bir kısıtlama olmaksızın ve üyelik gerekmeden kaynaklara erişilebiliyor.

Ana koleksiyonlar şöyle:

Hatice Gonnet-Bağana, Hittite Collection: Hitit tarihi ile ilgili 10.000’den fazla belge.

Josephine Powell Slide Collection: Josephine Powell tarafından oluşturulan Anadolu kültür ve tarihi mirasına ilişkin görsel arşiv. 20000’e yakın dijital belge içeriyor.

Koç University Manuscript Collection:  Büyük çoğunluğu Osmanlı dönemine ait 261 yazma eser.

VEKAM Locloud Collection: Ankara Tarihi ile ilgili görseller.

İstanbul’un Sesleri – The Soundscape of Istanbul: İstanbul’da kamusal alanlarda yakın dönemde kaydedilmiş sesler.

 

Web Adresi: http://digitalcollections.library.ku.edu.tr/cdm

Fransız Müzelerinden 900.000 Sanat Eseri Online Erişimde

frrrr

 

 

Fransa’nın önde gelen müzelerinde bulunan sanat ve tarih eserlerinin fotoğrafları Fransız Kültür Bakanlığının organizasyonuyla web’de toplandı. Kültür Bakanlığının asıl amacı aslında ticari. Amaç Fransız müzelerinde bulunan eserlerin ticari haklarının pazarlanmasının etkin bir biçimde yapılabileceği bir platform oluşturmak. Ancak görsellerin ücretsiz sağlanan kopyaları da kişisel kullanım için oldukça yeterli olduğu için (genellikle 300.000-400.000 piksel aralığında) herkes için iyi bir açık kaynak niteliği de var.  Yüksek çözünürlüklü kopya ve ticari kullanım için belirli bir ücret ödemeniz gerekiyor.

Tek amaç tabi ki ticari değil. Kültürel zenginliğin kamuoyuna açılması amacı da var. Bu yüzden iki farklı web sitesi oluşturulmuş. Birisi (500.000’e yakın görsel) kamuoyunun ücretsiz kullanımına yönelik olarak dizayn edilmişken, diğeri (900.000’e yakın görsel) ticari kullanıma yönelik. Her iki web sitesinde ücretsiz sağlanan kopyaların çözünürlük düzeyi eşit. Dolayısıyla ticari kullanım için düzenlenen web sitesi de genel kullanıma uygun.

Web sitelerinde  Fransız müzelerinin dışında, az sayıda da olsa diğer ülke müzelerinden alınan görseller de var.

Web siteleri öncelikle güzel sanatlar ve sanat tarihi çalışanları için çok önemli bir kaynak. Ayrıca tarihçiler için de önemli. Türkiye ve Türk tarihiyle ilgili çok sayıda sanat eseri ve tarihi eser fotoğrafı mevcut.

Web Adresleri:

Genel kullanıma yönelik: http://art.rmngp.fr

Ticari kullanıma yönelik: http://www.photo.rmn.fr

 

Osmanlı Kitabeleri Web’de

okp

Tokyo Üniversitesi ve Türk Tarih Kurumu’nun desteğiyle yürütülen Osmanlı Kitabeleri Projesi Osmanlı eserlerinin kitabelerini içeren dijital veri tabanı oluşturmayı amaçlıyor. Şu ana kadar Türkiye’de bulunan eserlerden 1756 kitabe veri tabanına eklenmiş. Kitabelerin Latin harflerine transkripsiyonu da yapılmış. Ayrıca eserlerle ilgili fotoğraflar da var. Arama motoru gayet kullanışlı. Tarihçiler ve tarih eğitimcileri için değerli bir kaynak ve dijital tarih açısından örnek bir proje.

Web adresi: http://www.ottomaninscriptions.com

Orient Digital: Berlin Devlet Kütüphanesi Doğu El Yazmaları Koleksiyonu Dijital Ortamda

kiya
Akşemseddin’in oğlu olan, 15. yüzyılın önemli şairlerinden Hamdullah Hamdî’nin eseri Kıyafetnâme’nin Berlin Devlet Kütüphanesi dijital koleksiyonundaki nüshasından bir görünüm.

Berlin Devlet Kütüphanesi Avrupa’da Doğu el yazmaları ve nadir matbu eserleri açısından en zengin kütüphanelerden birisidir. 140 farklı dilde toplam 43000’e yakın eser bulunmaktadır. Kütüphane koleksiyonunda çok sayıda Türkçe el yazma eser bulunmaktadır.

Bu koleksiyonda yer alan eserler Orient Dijital isimli bir proje kapsamında dijitalleştirilmeye başlanmıştır. Şu an için 500’e yakın el yazma ve nadir eserin tam metin dijital kopyalarına web üzerinden erişilebilmektedir. Web sitesinde ayrıca koleksiyonda yer alan tüm eserlerin bibliyografik kayıtlarına ulaşmak mümkün.

Orient Dijital’de ayrıca el yazmalarda bulunan minyatür ve benzeri görsel ögelerden ayrı bir görsel koleksiyon oluşturulmuş. Buradan 8000’e yakın görsel dokümana ulaşmak mümkün. Bu görsellere web sitesinde “Book Art” (İngilizce dil seçeneğinde) bölümünden erişebilirsiniz.

Web adresi: http://orient-digital.staatsbibliothek-berlin.de/content/below/index.xml

Princeton Üniversitesi İslam Dünyası Yazmaları Dijital Kütüphanesi

pr
Kitab-ı Tevarih-i  Selatin-i Âl-i Osman (16. yüzyıl anonim kroniği).  Princeton Üniversitesi İslam Dünyasi Yazmaları Dijital Kütüphanesinden.

Princeton Üniversitesi İslam Dünyasi Yazmaları Dijital Kütüphanesi İslam dünyası tarih kaynakları alanında öncü dijital projelerden birisidir. Web sitesinin ara yüzünde ve kütüphanenin içeriğinde çok fazla bir geliştirme yapılmamış olsa da, hala önemli bir dijital kaynak. Çok sayıda Türkçe (Osmanlı dönemi), Arapça ve Farsça yazma esere tam metin olarak erişebilirsiniz.

Web Adresi: http://library.princeton.edu/projects/islamic